Chaos op het internet door onverwachte wekenlange shutdown fanfictiewebsite Archive of our Own

In dit artikel:

Archive of Our Own (AO3), de grootste website voor fanfictie, werd op 29 oktober offline gehaald na een veiligheidsincident. De Organization for Transformative Works (OTW), de non-profitorganisatie achter het platform, waarschuwde dat het herstel mogelijk vier weken zou duren. Het team hoopte de website eerder in een beperkte, zogenoemde gedegradeerde staat terug te brengen, maar dat was voorlopig niet gelukt. Volgens de beschikbare informatie verliep het herstel wel volgens plan.

AO3 is populair dankzij het uitgebreide taggingsysteem, waarmee lezers gericht kunnen zoeken op fandoms, personages, relaties, waarschuwingen en verhaaltropes. Omdat het platform door vrijwilligers wordt onderhouden en vrijwel geen advertenties toont, kan het bij grote technische problemen minder snel reageren dan commerciële alternatieven.

De tijdelijke sluiting leidde tot veel bezorgde en humoristische reacties van fans. Op sociale media bedankten gebruikers het vrijwilligersteam en verschenen steunbetuigingen, terwijl bibliotheken boekentips deelden voor de periode zonder AO3. Ook Wattpad bood zich aan als alternatief, maar kreeg daar weinig waardering voor vanwege de vele advertenties.

Schrijvers probeerden hun verhalen beschikbaar te houden via onder meer Google Drive, Ellipsus, Tumblr en Squidgeworld. Tegelijkertijd werden gedownloade werken zonder toestemming opnieuw gepubliceerd, wat binnen fandom als een ernstige schending van auteurschap en onderlinge omgangsregels geldt. Fans waarschuwden bovendien voor phishing. Zo verscheen de inmiddels verwijderde website ao3.life, die AO3-fanfictie gebruikte om bezoekers accounts te laten aanmaken en mogelijk persoonsgegevens te verzamelen. De OTW riep gebruikers daarom op voorzichtig om te gaan met hun gegevens.

De gebeurtenissen leggen een bredere spanning bloot rond eigenaarschap op internet. Fanfictie wordt doorgaans gratis gedeeld vanwege de gezamenlijke cultuur en de juridisch onzekere positie van het genre, maar schrijverschap en toestemming worden binnen fandom juist sterk gerespecteerd. Het misbruiken van fanwerken voor winst of dataverzameling wordt daardoor extra hard afgewezen. De terugkeer van AO3 laat voorlopig nog op zich wachten, waardoor deze storing een uitzonderlijk moment vormt voor de online fandomgemeenschap.