Economisch gamen: Aandeelhouders
In dit artikel:
Aandelenkoersen lijken vaak los te staan van wat een bedrijf op de werkvloer doet: dagelijkse schommelingen veranderen meestal niets aan het betaalrooster of de ontwikkelingsplanning. De koers wordt pas echt belangrijk voor een onderneming als die nieuw kapitaal wil aantrekken: bij uitgifte van aandelen bepaalt de prijs rechtstreeks hoeveel aandelen er nodig zijn om hetzelfde bedrag op te halen (denk aan Gamestop tijdens de short squeeze van 2021, toen hoge koersen benut werden voor uitgifte).
Voor aandeelhouders zelf is de koers wel cruciaal omdat hun vermogen daarvan afhangt. Daarom hebben zij inspraak (bijvoorbeeld via de algemene vergadering) en wordt management vaak deels in aandelen beloond, zodat bestuurders gemotiveerd zijn om de koers te ondersteunen. Dat schept een vorm van afstemming tussen eigenaar en bestuur, maar geen perfecte harmonie.
Economische literatuur en praktijk tonen dat spanningen blijven bestaan: bestuurders kunnen streven naar eigen prestige of omvanggroei ("empire building") in plaats van maximaal rendement voor aandeelhouders. Voorbeelden zijn investeringen die aandeelhouders frustreerden, zoals Zuckbergs Metaverse-uitgaven bij Meta of Elon Musks prioriteiten naast Tesla. In de game-industrie zien we iets soortgelijks: beslissingen van uitgevers — zoals Sony’s aankondiging in februari 2022 van meer dan tien live-servicegames of Ubisoft’s november 2022 inzet op NFT’s — lijken vaker voort te komen uit bestuursstrategieën dan uit directe druk van aandeelhouders. Marktreacties op zulke aankondigingen waren niet per se positief, wat suggereert dat aandeelhouders niet altijd achter die koerskeuzes staan.
Kortom: slechte of gamers-onvriendelijke keuzes moeten niet automatisch aan aandeelhouders worden geweten. Vaak zijn het de mensen aan het roer — de Phil Spencers, Herman Hulsts en Shuntaro Furukawas — die beslissen en daarmee de verantwoordelijkheid dragen. Mark Dijkstra, universitair docent Finance aan de Vrije Universiteit Amsterdam en gamer, legt deze dynamiek regelmatig uit in zijn GameQuarter-columns.