Economisch gamen: Vertrek van de whales
In dit artikel:
Tussen 2024 en 2025 steeg de omzet van de game-industrie in het Westen met ongeveer 5%, maar die groei blijft ver onder de pieken van 2021–2022 en gecorrigeerd voor inflatie is er mogelijk zelfs krimp. Dat beeld komt uit de uitgebreide “State of Videogames”-presentatie van Matthew Ball, waaruit ook blijkt dat investeringen, met name durfkapitaal, verder teruglopen. Mobile gaming, ooit de grote groeimotor, toont nauwelijks vooruitgang.
Een belangrijke verklaring is het vertrek van zogenaamde whales: een kleine groep spelers die extreem veel geld uitgeeft in mobiele spellen. Die uitgaven vormen vaak het fundament van freemium-verdienmodellen, waarbij de game gratis is en winsten grotendeels van die topbetalers komen. Whales kunnen miljoenen besteden—van dure verzamelitems tot enorme in-game aankopen—en hun vertrek raakt vooral mobiele titels hard, omdat die geen natuurlijke bovengrens aan uitgaven kennen zoals traditionele premiumgames dat meestal wel hebben.
Whales stappen over naar online gokken, sportsbetting en prediction markets, sectoren die de afgelopen jaren sterk groeien en fors in marketing investeren. Die concurrentie verstoort de mobiele markt: ontwikkelaars geven steeds meer uit aan marketing (ongeveer de helft van hun budget) om downloads te genereren en hopen zo een whale aan te trekken. Dat schept perverse prikkels: spellen worden gemaakt om massaal gedownload te worden, niet per se om een goede, duurzame speelervaring te bieden. Dit verklaart ook de overvloed aan misleidende advertenties voor “niet-bestaande” of misleidende games op sociale media.
De combinatie van kapitaalvlucht naar andere gok-ecosystemen, hoge marketingkosten en een monopolie van marketingrijke spelers maakt het lastiger voor serieuze, kleinere makers om op te vallen. Als oplossing draagt de auteur suggesties aan zoals sterkere curatie in de Apple App Store en Google Play Store, zodat spelers makkelijker toegang hebben tot spellen zonder agressieve verdienmodellen en de markt minder wordt gedomineerd door gokachtige producten.
De column is van Mark Dijkstra, universitair docent Finance aan de Vrije Universiteit Amsterdam en fervent gamer, die ontwikkelingen in de gamesector vanuit een economische invalshoek analyseert.