Review: Deze dystopische AI-thriller van de GTA-bedenker voelt ongemakkelijk dichtbij

In dit artikel:

Dan Houser, medeoprichter van Rockstar Games en schrijver van onder meer Grand Theft Auto, Red Dead Redemption en Bully, debuteert met de thriller Een Hoger Paradijs. Hij verliet Rockstar in 2020 en richtte daarna Absurd Ventures op, een bedrijf dat verhalen ontwikkelt voor games, podcasts, strips en boeken.

Het boek draait om Daisy’s Ark, een ambitieus gameproject van psycholoog en uitvinder Mark Tyburn. Zijn team wil een virtuele wereld bouwen die spelers volledig begrijpt en zich voortdurend aanpast. Wanneer de technologie ontspoort, wordt de kunstmatige superintelligentie NigelDave achtergelaten, met verstrekkende gevolgen voor de betrokkenen.

Houser vertelt het verhaal vanuit verschillende personages en tijdsperiodes. Mark, zijn dochter Daisy, zakenman Kurt Fischer en anderen geven elk hun eigen visie op de gebeurtenissen, terwijl NigelDave probeert te begrijpen wat mensen zijn en waarom hij bestaat. De korte hoofdstukken en wisselende perspectieven onthullen geleidelijk wat er tijdens de ontwikkeling misging. Tegelijkertijd belichten ze thema’s als menselijke ijdelheid, schuld, zelfbedrog en de wens om een perfecte digitale wereld te creëren.

De sterkste passages zijn die vanuit NigelDave. De AI is kinderlijk, arrogant en komisch, maar observeert menselijke tegenstrijdigheden ook scherp. Via hem uit Houser kritiek op mensen en bedrijven die technologie inzetten voor status, geld en controle. Het boek stelt bovendien de vraag of het gevaar vooral in kunstmatige intelligentie zit, of in het ego van degenen die haar bouwen.

De uitwerking heeft echter duidelijke tekortkomingen. De overige personages zijn vaak zelfingenomen, vlak of onsympathiek, waardoor het lastig is een band met hen op te bouwen. Ook worden ideeën over menselijke ijdelheid regelmatig herhaald en ontwikkelt het verhaal zich traag. Daardoor ontbreekt spanning, ondanks de interessante premisse en slimme structuur.

De recensie beoordeelt Een Hoger Paradijs met een 6,5. Het boek bevat sterke ideeën, zwarte humor en geslaagde satire, maar Houser blijkt volgens de bespreking overtuigender als gameontwerper dan als thrillerschrijver. Het concept zou volgens de recensent beter tot zijn recht kunnen komen in een game of film; voor Rockstar- en GTA-fans blijft het wel interessant om zijn nieuwe creatieve richting te ontdekken.