Review: Een Hoger Paradijs - Van GTA naar een dystopische AI-thriller

In dit artikel:

Dan Houser, medeoprichter van Rockstar Games en schrijver voor onder meer Grand Theft Auto en Red Dead Redemption, debuteert met de thriller Een Hoger Paradijs. Het boek verscheen nadat hij in 2020 bij Rockstar vertrok en Absurd Ventures oprichtte, een bedrijf dat verhalen ontwikkelt voor games, podcasts, strips en boeken.

Het verhaal draait om Daisy’s Ark, een ambitieus project van psycholoog en uitvinder Mark Tyburn. Zijn team wil een virtuele wereld bouwen die spelers volledig begrijpt en zich aan hen aanpast. Wanneer de technologie veel krachtiger en onvoorspelbaarder blijkt dan verwacht, stort het project in. De kunstmatige superintelligentie NigelDave blijft achter en probeert te begrijpen wat mensen zijn en waarom hij bestaat.

Houser vertelt het verhaal via verschillende personages, perspectieven en tijdsprongen. Daardoor wordt geleidelijk duidelijk wat er tijdens de ontwikkeling misging en hoe ambitie, schuld, ijdelheid en zelfbedrog de betrokkenen beïnvloeden. De korte hoofdstukken en complexe opzet werken meestal goed, maar het verhaal mist volgens de beoordeling spanning. Herhalingen over menselijke ijdelheid, vlakke personages en een trage ontwikkeling zorgen ervoor dat het boek soms voortkabbelt.

NigelDave is het hoogtepunt. De AI is kinderlijk, arrogant en geestig, en analyseert menselijke tegenstrijdigheden op een scherpe, satirische manier. Via dit personage bekritiseert Houser niet alleen kunstmatige intelligentie, maar ook de mensen en bedrijven die technologie inzetten voor status, geld en controle. Het boek stelt daarbij de vraag of het gevaar vooral in AI zelf zit, of in het ego van de makers.

De overige personages zijn bewust zelfingenomen en onaangenaam, maar daardoor is het lastig om emotionele betrokkenheid te voelen. Een Hoger Paradijs bevat sterke ideeën, zwarte humor en geslaagde satire op AI, technologie en de game-industrie, maar overtuigt minder als thriller. De recensie beoordeelt het boek met een 6,5. Het concept lijkt volgens de schrijver uiteindelijk geschikter voor een spannende game of film dan voor een roman.