Traysia
In dit artikel:
Je speelt Roy, die zijn geliefde Traysia achterlaat en met zijn oom op reis gaat, maar in het mysterieuze koninkrijk Salon door zijn oom in de steek wordt gelaten. Roy is een zwakke vechter en sluit zich bij lokale jagers aan; wat begint als een monsterjacht blijkt een val te zijn. Samen ontwarren de overlevenden een duister complot van tovenaars die chaos over de wereld willen brengen. Het verhaal is klassiek en op sommige momenten anachronistisch — meer weggelegd voor het beeld van een echtgenoot die buitenlands werk zoekt dan voor romantiek — maar dient vooral als kapstok voor gevechten en verkenning.
Traysia is in 1991 door de Japanse studio Telenet uitgebracht voor de Mega Drive/Genesis en kreeg destijds slechte kritieken. Het spel verscheen wel in de VS, maar niet in Europa; de auteur kende het daarom niet eerder en beschouwt het als een obscure JRPG-release die interessant is om te herbeleven vanuit historisch oogpunt, niet vanwege kwaliteit. De huidige re-release draait via de open-source emulator jgenesis; de reviewer speelde voornamelijk op pc en Steam Deck en controleerde ook de originele-hardware-ervaring op een MiSTer FPGA.
Gameplay is een turn-based JRPG met een simpel tactisch raster: personages bewegen op een grid en handelen per beurt. Helaas zijn bewegingen voorspelbaar en slecht geïmplementeerd — personages lopen altijd eerst langs de Y-as en dan de X-as, wat tot vreemde botsingen en vastlopers leidt. Aanvallen en bewegen zijn gecombineerd in één actie (geen apart move-commando) en volgorde wordt door stats bepaald. Roy is extreem belangrijk — sterft hij, dan is het spel voorbij — dus je moet hem vaak uit de strijd houden. Defend is opvallend krachtig in combinatie met schilduitrusting en kan bijna alle schade negeren. Magie vuurt doorgaans in een rechte lijn. Vijandengedrag is simpel: ze vallen uit gemak aan wat dichtbij staat, wat je tactisch kunt uitbuiten, maar onverwachte overweldigingen en het ontbreken van fijnere balans veroorzaken frustrerende sterfgevallen.
Originele savepunten zitten in herbergen; vroegere straf bij dood werd deels verzacht doordat de emulatie savestates gebruikt kunnen worden, wat het spel veel draaglijker maakt dan bedoeld. De emulatielaag levert ook een frontend met extra opties — jukebox, gallery, handleiding en achievements — maar die extras zijn middelmatig: de gallery toont enkel een handmatig ingescande boxart in plaats van developer-artwork, en de jukebox bevat repetitieve muziek.
Technisch en esthetisch valt Traysia zwaar tegen. Grafisch domineert een bruine, onscherpe palette met karakters die eerder 8-bit dan 16-bit lijken, met twee-frame animaties en fehlende unieke tiles waardoor navigatie en herkenbaarheid lijden. Scrolling stottert en dit lijkt geen emulatiefout alleen; hetzelfde probleem is op originele-hardware-evaluatie zichtbaar. De soundtrack bestaat uit korte, repeterende Mega Drive-lussen die snel vermoeien en soms stotterende tonen produceren; de emulatie lijkt die glitches soms te versterken.
De emulatiefrontend zelf voelt gehaast: beperkte displayopties (geen resolutie- of ratio-keuze), problemen op ultrawide monitors en zwakke shader-implementaties die de al slechte graphics zelfs minder leesbaar maken. Positief aan de release is de meegeleverde handleiding (noodzakelijk vanwege gebrek aan tutorials) en achievements, maar de algemene afwerking laat te wensen over.
Conclusie: deze release is interessant voor liefhebbers van obscure JRPG-historie en nostalgici, niet voor spelers op zoek naar een verborgen klassieker. De reviewer raadt aankoop niet aan aan het brede publiek en hoopt dat uitgevers bij toekomstige heruitgaven meer aandacht besteden aan een betere emulatiefrontend en opties om het originele ROM-bestand legaal beschikbaar te maken voor gebruik op andere systemen.