Van geweld tot schandalen, wordt GTA 6 net zo controversieel als zijn voorgangers?

In dit artikel:

GTA VI staat volop in de belangstelling en zal naar verwachting opnieuw een grote culturele impact hebben. De reeks staat echter al sinds haar overstap naar 3D-openwereldgames bekend om controverse. Waar videogames in de jaren 90 al discussie opriepen over geweld en satanische invloeden, leidde die maatschappelijke onrust in de Verenigde Staten mede tot de oprichting van de leeftijdsclassificatie ESRB in 1994. De Europese tegenhanger PEGI volgde in 2003.

Met GTA III uit 2001 nam de kritiek sterk toe. De combinatie van extreem geweld, een grote vrije spelwereld en de actieve rol van de speler maakte de game controversiëler dan eerdere titels. Australië verbood het spel vanwege onder meer seksueel geweld, een opvallende beslissing gezien de populariteit van de reeks.

De bekendste controverse ontstond rond GTA: San Andreas. Modders ontdekten dat een niet-geactiveerde seksuele minigame, ‘Hot Coffee’, nog in de spelcode stond. Rockstar en uitgever Take-Two moesten exemplaren uit de winkels halen en nieuwe schijven uitbrengen. De Amerikaanse toezichthouder FTC waarschuwde beide bedrijven. In 2021 bleken resten van de minigame zelfs nog aanwezig in de geremasterde GTA-trilogie, die tijdelijk offline werd gehaald.

Ook GTA V uit 2013 kreeg kritiek vanwege stereotiepe personages en thema’s als racisme en seksisme. Vooral de missie ‘By the Book’ zorgde voor ophef, omdat spelers een personage uitgebreid moeten martelen om informatie te verkrijgen. Mensenrechtenorganisaties en media beschuldigden Rockstar ervan geweld en mishandeling te verheerlijken.

Volgens de auteur zoekt GTA bewust de grenzen op en levert de serie daarmee commentaar op de samenleving, maar dat maakt haar niet immuun voor terechte kritiek. Nog vóór de release krijgt GTA VI al kritiek, onder meer van ouders die bezwaar maken tegen de gewelddadige inhoud en van mensen die moeite hebben met mogelijke romantische interacties met speelbare personages. Door de realistische en interactieve werelden zal GTA waarschijnlijk een blijvend doelwit van maatschappelijke discussie blijven.